Mua tài khoản Netflix premium 4K giá rẻ nhất thị trường ở đâu? Chúng tôi Muataikhoannetflixvn bán Giá 49.000đ 1 tháng.

Soạn văn 7 Cách lập ý của bài văn biểu cảm

Cách lập ý của bài văn biểu cảm là bài học quan trong trong chương trình Ngữ văn lớp 7. Vì vậy, chúng tôi sẽ hướng dẫn các em soạn bài chi tiết Cách lập ý của bài văn biểu cảm để thuận tiện cho quá trình học bài và tìm hiểu bài trước khi đến lớp. Cùng tham khảo ngay nội dung dưới đây nhé!

Có mấy cách lập ý của bài văn biểu cảm?
Có mấy cách lập ý của bài văn biểu cảm?

Cách lập ý thường gặp của bài văn biểu cảm

1. Liên hệ hiện tại và tương lai

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: 

Các em, các em rồi đây lớn lên, sẽ quen dần với sắt, thép và xi măng cốt sắt.

Nhưng, nứa, tre, sẽ còn mãi với các em, còn mãi với dân tộc Việt Nam, chia bùi sẻ ngọt của những ngày mai tươi hát, còn mãi với chúng ta, vui hạnh phúc, hoà bình.

Ngày mai, trên đất nước này, sắt, thép có thể nhiều hơn tre, nứa. Nhưng trên đường ta dấn bước, tre xanh vẫn là bóng mát. Tre vẫn mang khúc nhạc tâm tình. Tre sẽ càng tươi những cổng chào thắng lợi. Những chiếc đu tre vẫn vươn lên bay bổng. Tiếng sáo diều tre cao vút mãi.

Cây tre Việt Nam! Cây tre xanh, nhũn nhặn, ngay thẳng, thuỷ chung, can đảm. Cây tre mang những đức tính của người hiền là tượng trưng cao quý của dân tộc Việt Nam.

(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)

Việc liên tưởng đến tương lai công nghiệp hóa đã khơi gợi cho tác giả những cảm xúc gì về cây tre? Tác giả đã biểu cảm trực tiếp bằng những biện pháp nào?

Hướng dẫn trả lời: 

– Việc liên tưởng đến tương lai công nghiệp hóa là khẳng định của tác giả về sự sự mật thiết, gắn bó sâu sắc của tre với đời sống của con người Việt Nam. 

– Tác giả liên tưởng tới tương lai: 

+ Tre giúp ích trong lao động, trong sản xuất, chiến đấu

+ Tre là vẻ đẹp tinh thần con người Việt Nam

– Để thể hiện sự gắn bó “còn mãi” của cây tre, đoạn văn đã gợi nhắc quan hệ với loài cây này như bóng mát trên đường, tre mang khúc nhạc, tre làm cổng chào, đu tre bay bổng, sáo diều tre bay cao bằng sự liên tưởng và tưởng tượng của tác giả. 

– Tác giả đã biểu cảm trực tiếp bằng những biện pháp: miêu tả, so sánh, liên tưởng, phân tích.

2. Hồi tưởng quá khứ, suy nghĩ hiện tại

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: 

     Trong các món đồ chơi, tôi say mê nhất là con gà đất: một chú trống đẹp mã, oai vệ với chiếc kèn lá tơi cài vào ức để tạo ra tiếng gáy. Đến bây giờ tôi vẫn còn cảm nhận được niềm vui kì diệu ấy tái sinh trong tâm hồn, khi nhớ lại buổi sáng sớm, tôi mang con gà ra đứng trước thềm, ấp nó giữa lòng bàn tay, dồn hơi đầy ngực, ngửa mặt lên trời và gập người dần dần lúc hạ giọng, giống y như dáng điệu con gà lúc gáy. Còn gì vui hơn với một đứa bé, khi nó được hoá thân thành con gà trống để dõng dạc cất lên điệu nhạc sớm mai: “ó… ò… o”! Bao giờ tôi cũng thử rất lâu để chọn được một con gà đất có giọng trầm; biết cách bụm hai bàn tay để điều khiển giọng gáy thật sinh động, giống như người nghệ sĩ thổi kèn đồng.

     Bây giờ tôi hiểu ra, những đồ chơi trẻ con thời ấy rất hấp dẫn bởi chính tính mong manh của chúng. Chiếc trống lùng tùng bị thủng trong chốc lát, con ve bị đứt dây, con gà đất rồi cũng vỡ trên tay đứa bé. Vâng, thử tưởng tượng một quả bong bóng không bao giờ vỡ, không thể bay mất, nó cứ còn mãi như một vật lì lợm… Ôi, nếu thế thì còn đâu là quả bong bóng bay? Đồ chơi trẻ con, đó là nỗi vui mừng khi có được trong tay, và còn là nỗi tiếc nuối khi bỗng dưng bị mất nó. Những con gà đất lần lượt vỡ dọc theo tuổi thơ mãi để lại trong tôi một nỗi gì sâu thẳm, giống như một linh hồn.

(Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường, Người ham chơi)

Tác giả đã say mê con gà đất như thế nào? Việc hồi tưởng quá khứ đã gợi lên cảm xúc gì cho tác giả?

Hướng dẫn trả lời: 

– Tác giả nghĩ về con gà đất một món đồ chơi không thể quên trong cuộc đời mình như một kỉ niệm không thể quên trong cuộc đời mình. 

– Tác giả vừa hồi tưởng những năm tháng tuổi thơ được say mê chơi món đồ chơi dân gian. Những thứ đồ chơi đó đã đi theo suốt cuộc đời tác giả và trở thành những điều không thể quên. 

=> Việc hồi tưởng quá khứ đã kết nối thành công hiện tại với quá khứ, trình bày được sự vận động trong suy nghĩ, nhận thức của tác giả, bộc lộ được tình cảm của tác giả.

3. Tưởng tượng tình huống và hứa hẹn, mong ước

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: 

(1) Cô vừa đi vừa hỏi tôi:

– Bây giờ em đã giải được những bài toán khó, đã làm được những bài luận dài rồi đấy. Vậy em còn yêu mến cô giáo cũ của em nữa không?

Và khi xuống đến chân cầu thang, cô nói to với tôi:

– Đừng quên cô nhé!

Ôi! Cô giáo rất tốt của em, không, chẳng bao giờ, chẳng bao giờ em lại quên cô được! Sau này, khi em đã lớn, em vẫn sẽ nhớ đến cô, và em sẽ tìm gặp cô giữa một đám học trò nhỏ. Mỗi bận đi ngang qua một trường học và nghe tiếng một cô giáo giảng bài, em sẽ tưởng chừng như nghe tiếng nói của cô. Em sẽ nhớ lại hai năm ngồi trong lớp học của cô, ở đó, em đã học được bao nhiêu điều bổ ích; ở đó, em đã bao nhiêu lần nhìn thấy cô mệt nhọc và đau đớn, nhưng luôn luôn theo dõi lớp học, luôn luôn yêu thương mọi người. Cô đã thất vọng khi thấy một em bé cứ cầm sai cây bút khi viết mà không sao mà uốn nắn lại được; cô đã lo lắng cho chúng em đến biến sắc mặt khi các vị thanh tra vào lớp và hỏi bài chúng em; cô lấy làm sung sướng khi chúng em đạt được những kết quả xuất sắc. Lúc nào cô cũng có lòng tốt và dịu hiền như một người mẹ.

Không bao giờ, phải, không bao giờ em lại có thể quên cô được, cô giáo yêu quý của em!

(Ét-môn-đô đơ A-mi-xi, Những tấm lòng cao cả)

(2) Chao ôi, mùa thu biên giới, người và cảnh thật là hết chỗ trữ tình. Trên các triền núi láng giềng, nắng hanh như rây bột nghệ, và đá núi lượn chạy như xô bồ những con sóng đời đời không chịu tan. Nhìn sóng đá các triền núi bạn, thấy như biển cả đang vỗ bờ mà sao tự nhiên phim lại mất hẳn đi cái phần lồng tiếng. Ngồi trên núi cao mùa thu, nhìn ra sóng núi tứ bề, cứ thấy nhớ biển, nghĩ về bờ biển. Lũng Cú cao hơn mặt biển khoảng hai ngàn thước và nằm ở vĩ tuyến 23 độ lẻ 22 phút. Thẳng buông một quả dọi thả lên tấm bản đồ đất nước treo trên tường, cứ thẳng từ mũi núi này mà đổ xuôi xuống thấu vào vùng lầy phù sa đen chỗ vĩ tuyến 8 độ rưỡi gì đó, thì là đúng mũi Cà Mau đó rồi. Ở đây rừng của lâm nghiệp bảo vệ rừng ngày càng lấn núi, và trong chỗ tít tắp chân trời Cà Mau kia thì đất càng ngày càng lấn biển. Tổ quốc ta ngày càng xanh vui và ngày càng cao lớn mãi lên. Ở đây chim hoạ mi rất nhiều. Ở trong mũi biển xa xôi Cà Mau thì cá múa trong luồng rạch, lòng kênh. Anh Sáu tập kết ra Bắc bảo tôi rằng đi trên cát cho giỏi, cát không níu được chân mình lại thì đi vã bộ nửa ngày mới qua thấu xóm mũi biển. Và chỗ xóm Ông Trang tận cùng Cà Mau, có bà mẹ chiến sĩ lúc nào cũng đầy một sân tôm khô và bong bóng cá đường để dành cho bất cứ người yêu nước nào. Ở trong ấy, cá thành ra một thứ chim bay ngược lên cành đước lòng kênh. Lòng kênh là một hành lang đước, chiếu thẳng ống nhòm ra thì thấy đầu đằng kia hành lang, cù lao Hòn Khoai nhấp nhô như một tinh thể nhỏ đang bơi bơi về đất liền quê mẹ. Châu cha, hôm nào đất nước yên hàn, tôi nghĩ rằng mình phải có những chuyến tàu bay trực thăng tốc hành đi thẳng từ mũi Cà Mau ra mũi Lũng Cú, cứ chiếu thẳng hướng Bắc mà đi, rồi đổ xuống cái vạt núi Lũng Cú đang bốc khói lam chiều này. Bà má Nam Bộ muốn trồng cây đước ở bờ Hồ Kiếm, xin má cứ đem trồng; nhưng tôi muốn người Cà Mau ra thăm chỗ xa cao nhất miền Bắc hãy đem tới Lũng Cú đây ít tôm ít cá, và một cái lồng ấp đã đượm cháy sẵn mấy hòn than đước.

(Theo Nguyễn Tuân, Mõm Lũng Cú tột Bắc)   

   

           a)   Trí tưởng tượng đã giúp người viết bày tỏ lòng yêu mến cô giáo như thế nào?

           b)  Việc liên tưởng từ Lũng Cú, cực bắc của tổ quốc tới Cà Mau, cực nam tổ quốc đã giúp tác giả thể hiện tình cảm gì?

Hướng dẫn trả lời:

a) 

– Việc tưởng tượng ra tình huống cũng là cách nêu ra mong muốn, khao khát của bản thân

– Trong Đoạn trích Những tấm lòng cao cả, nhờ việc tạo ra được tình huống tưởng tượng mà tác giả đã trình bày hết được những suy nghĩ thầm kín, tình cảm kính trọng, yêu quý với cô giáo.

b) 

– Trong đoạn trích Mõm Lũng Cú tột Bắc, Nguyễn Tuân đã thể hiện được tình yêu Tổ quốc, ranh giới đất nước và lãnh thổ Việt Nam. 

– Mạch viết văn liên tục, tự nhiên, tránh được sự gượng gạo, khiên cưỡng và bộc lộ tình cảm nhờ đó tăng được tính chân thật.

4. Quan sát, suy ngẫm

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: 

U tôi đã đi ngủ từ lâu. Nhưng tôi buông bút, nhìn ra bốn bên, chỗ nào cũng thấy bóng u. Cái bóng đen đủi, hoà lẫn với bóng tối, vẽ lên một khuôn mặt trăng trắng với đôi mắt nhỏ, lòng đen như nhuộm màu nâu đồng. Cái bóng mơ hồ yêu dấu ấy đứng bên cạnh lớp lớp những ngày tháng ngậm ngùi đói khổ, những năm này năm khác qua đi trong cơn thấp thỏm đợi chờ dài dặc mang ngấn nước mắt và tiếng thở dài. Người ta, nhiều lúc nhàn, quây quần bên cạnh người thân, nhưng không mấy khi lại tỉ mỉ vẩn vơ mà nhìn ngắm những người yêu mến của ta. Cho nên thỉnh thoảng tôi sực nhớ, tôi chợt nhìn u, tôi bỗng giật mình tôi ngờ ngợ như người ngồi trước mặt đây không phải là u tôi. Có đâu u tôi lại thế kia. Tóc đường ngôi của u tôi lốm đốm, rụng, chỉ còn lưa thưa. Lúc u tôi cười, nếp nhăn ở đuôi con mắt nheo lại, xếp lên nhau, đến khi hết cười cũng còn hằn những vết rạn khía quanh xuống hai bên gò má. Hàm răng trên của u tôi hểnh khuyết ba lỗ đã mấy năm nay. U tôi già đi từ bao giờ? U tôi đã già đi lúc nào? Tôi thực không hay.

(Theo Tô Hoài, Cỏ dại)

Qua đoạn văn, em thấy sự quan sát có tác dụng biểu hiện tình cảm như thế nào?

Hướng dẫn trả lời:

– Qua đoạn văn cho thấy sự quan sát đã giúp tác giả gợi lại một cách chi tiết và chân thực bóng dáng u, khuôn mặt u, từ đó thể hiện lòng thương cảm và sự hối hận vì mình đã thờ ơ, vô tình.

Luyện tập 

Tập lập ý bài văn biểu cảm theo các đề sau:

a) Cảm xúc về vườn nhà.

b) Cảm xúc về con vật nuôi (con bò, con chó, con mèo…). 

c) Cảm xúc về người thân. 

d) Cảm nghĩ về mái trường thân yêu.

Đề số 1: Cảm xúc về vườn nhà 

Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về vườn nhà
Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về vườn nhà

– Quan sát, miêu tả khu vườn: vị trí, diện tích, không gian xung quanh và trong vườn, có gì trong vườn (cây cối, chim chóc, màu sắc…)

– Sự chăm sóc của em và gia đình.

– Hồi tưởng : những kỉ niệm đẹp với khu vườn.

– Liên tưởng tương lai : em mong ước gì với khu vườn này.

Đề số 2: .Cảm xúc về con vật nuôi

Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về con vật nuôi
Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về con vật nuôi

Mở bài: Giới thiệu về con vật nuôi cho em nhiều cảm xúc, thân thiết gắn bó với em

Thân bài: 

– Miêu tả qua về con vật nuôi đó:

+ Hình dáng bên ngoài, màu lông, cân nặng, kích thước

+ Miêu tả chi tiết: Mắt, mũi, chân, thân mình, đuôi

– Nêu nguồn gốc của nó: do mua hay được tặng? 

– Thói quen thường ngày của con vật, sở thích của con vật đó.

– Con vật nuôi gắn bó với em như thế nào? Kỉ niệm nào đáng nhớ với con vật nuôi đó hay không? 

– Tình cảm của em dành cho con vật đó thế nào? 

Kết bài: Tình cảm của em dành cho con vật đó.

Đề số 3: Cảm xúc về người thân

Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về người thân yêu
Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về người thân yêu

– Xác định người thân đó là ai, mối quan hệ ruột, rà gắn bó của mình với người đó.

– Vẻ ngoài và phẩm chất với người được kể.

– Gợi tả lại những kỉ niệm, những ấn tượng khó quên mà mình đã có với người đó trong những năm tháng đã qua.

– Nêu lên sự khăng khít của mình với người thân đó trong mọi niềm vui, nỗi buồn trong sinh hoạt, trong học tập, vui chơi…

– Bày tỏ sự quan tâm, lòng mong muốn tình cảm thắm thiết đối với người thân đó.

Đề số 4: Cảm nghĩ về mái trường thân yêu

Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về mái trường thân yêu
Lập ý bài văn biểu cảm: cảm xúc về mái trường thân yêu

– Xác định, hình dung mái trường thân yêu mà em đã học hay đang học. Ngôi trường của em trông như thế nào? Lịch sử hình thành ra sao?

– Kỉ niệm khó quên  của em với bạn bè bên ngôi trường.

– Suy nghĩ sự đổi thay về cơ sở vật chất, về các thế hệ dạy và học trong trường. Từ đó thể hiện tình cảm, tâm trạng của em.

– Sự chăm sóc của tất cả mọi người trong trường và sự quan tâm của nhà nước với ngành giáo dục.

Trên đây là những cách lập ý của bài văn biểu cảm mà các em nên biết. Với những phương pháp này sẽ giúp các em hình thành nên một dàn ý rồi từ đó tạo thành mạch văn hoàn chỉnh, không bị lạc đề và xao nhãng khi viết bài văn. Chia sẻ bài viết này của lessonopoly cho bạn bè cùng tham khảo các em nhé!

Trả lời