Soạn bài Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến Ngữ văn 7

Bạn đến chơi nhà là bài thơ hay và ý nghĩa của nhà thơ Nguyễn Khuyến. Bài thơ chính là lời nói từ trái tim của tình bạn chân thành. Nội dung dưới đây Lessonopoly sẽ hướng dẫn bạn soạn bài Bạn đến chơi nhà để hiểu hơn về nội dung cũng như ý nghĩa của bài thơ nhé!

Bạn đến chơi nhà là bài thơ hay và ý nghĩa của nhà thơ Nguyễn Khuyến
Bạn đến chơi nhà là bài thơ hay và ý nghĩa của nhà thơ Nguyễn Khuyến

Soạn bài Bạn đến chơi nhà

Trả lời câu 1 (trang 105 sgk Ngữ Văn 7 Tập 1)

Hãy tham khảo video sau đây để có câu trả lời hoàn chỉnh nhất cho câu hỏi trên nhé!

Bạn đến chơi nhà thuộc thể thơ gì? Vì sao lại xác định như vậy?

Lời giải chi tiết:

– Bạn đến chơi nhà cũng là một bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

– Bài thơ này có 8 câu mỗi câu bảy chữ, hợp vần ở chữ cuối câu một và chữ cuối các câu chần (1, 2, 4, 6 và 8).

– Trong bài còn có phép đối ở bốn câu giữa: câu 3 đối với câu 4, câu 5 đối với câu 6.

Trả lời câu 2 (trang 105 sgk Ngữ Văn 7 Tập 1)

Bài thơ được lặp ý bằng cách dựng lên một tình huống hoàn toàn không có gì tiếp bạn để rồi kết lại một câu: “Bác đến chơi đây, ta với ta!” nhưng thể hiện được tình bạn đậm đà thắm thiết.

  1. Theo nội dung của câu thứ nhất, đúng ra Nguyễn Khuyến phải tiếp đãi thế nào khi bạn đến nhà.
  2. Nhưng qua sáu câu thơ tiếp theo thì hoàn cảnh của Nguyễn Khuyến lại như thế nào? Tác giả có dụng ý gì khi tạo tình huống đặc biệt như vậy?
  3. Câu thơ thứ tám và riêng cụm từ “ta với ta” nói lên điều gì? Câu thơ này có vai trò khẳng định điều gì về tình bạn của nhà thơ.
  4. Nhận xét chung về tình bạn của Nguyễn Khuyến trong bài thơ.
Bạn đến chơi nhà là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật
Bạn đến chơi nhà là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Lời giải chi tiết:

  1. Theo nội dung câu thứ nhất (Đã bấy lâu nay, bác tới nhà), thì đáng ra, Nguyễn Khuyến phải tiếp đãi bạn thật chu đáo và tử tế.
  2. Nhưng sáu câu kế tiếp, nhà thơ lại vẽ ra một hoàn cảnh rất đặc biệt để tạo ra sự đùa vui: Có sẵn mọi thứ nhưng hoá ra lại không có thứ gì. Vật chất muốn đầy đủ nhất nhưng lại cứ giảm đi, đến chỗ không còn một chút gì hết. Vì vậy tiếp bạn chỉ còn có mỗi cái tình. Tạo ra tình huống như vậy, vừa đùa vui, vừa nói lên sự mong ước tiếp đãi chu đáo cả vật chất lẫn tinh thần, lại vừa nhấn mạnh được cái tình. Chỉ một sự chân tình có thể đủ bù đắp những thiếu hụt vật chất.
  3. Câu thứ 8 và cụm từ ta với ta nhấn mạnh tình cảm tri âm không cần phải vật chất đầy đủ mà chỉ cần cái tình chân thực thôi. Những người tri âm, tri kỷ có khi chỉ cần gặp nhau ngâm mấy câu thơ, đàn vài bản nhạc là đã đủ vui rồi. Tình cảm không cứ nhất thiết phải có đầy đủ vật chất mới vui là như vậy.
  4. Qua cách ứng xử của nhà thơ, có thể nhận thấy, với bạn, Nguyễn Khuyến rất quan tâm đến bạn, muốn tiếp bạn thật là chu đáo. Đồng thời, chúng ta cũng thấy, trong tình bạn, Nguyễn Khuyến rất coi trọng cái tình, coi trọng sự cung kính trong tình bạn.

Luyện tập

Trả lời câu 1 (trang 106 sgk Ngữ Văn 7 Tập 1)

Ngôn ngữ bài Bạn đến chơi nhà có gì khác ngôn ngữ đoạn Sau phút chia li đã học?

So sánh cụm từ “ta với ta” trong bài Bạn đến chơi nhà với Qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan

a.

*Khác nhau:

– Sau phút chia li:

   + Ngôn ngữ điêu luyện, bóng bẩy, tinh tế.

   + Các địa danh được dùng theo bút pháp ước lệ tượng trưng của thơ văn trung đại, ở trong chốn xa lạ chứ không phải ở Việt Nam.

– Bạn đến chơi nhà:

   + Ngôn ngữ giản dị, thuần Việt.

   + Mang đậm đời sống thân quê, lời thơ Đường luật mà như lời nói thường.

   + Sự vật đưa vào thơ gần gũi, quen thuộc.

*Giống nhau: Cả hai đều ngắn gọn hàm súc, có giá trị nghệ thuật cao.

  1. Cụm từ ta với ta trong bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan là chỉ một mình tác giả với mảnh tình riêng, trong khi đó, ở bài thơ của Nguyễn Khuyến cụm từ này dùng để chỉ nhà thơ với bạn mình.

Soạn văn Bạn đến chơi nhà chi tiết

Tác giả

– Nguyễn Khuyến (1835 – 1909): lúc nhỏ tên là Thắng, quê ở thôn Vị Hạ (làng Và), xã Yên Đổ, nay thuộc xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam.

– Thuở nhỏ nhà nghèo nhưng vốn tính thông minh lại học giỏi nên khi đi thi đều đỗ đầu cả ba kì thi: Hương, Hội, Đình. Do đó ông có tên là Tam Nguyên Yên Đổ.

– Ông làm quan khoảng mười năm, đến khi thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Bộ liền cáo quan về ở ẩn.

– Nguyễn Khuyến là một nhà thơ lớn của dân tộc.

Bạn đến chơi nhà được sáng tác sau khi ông cáo quan về ở ẩn
Bạn đến chơi nhà được sáng tác sau khi ông cáo quan về ở ẩn

Tác phẩm

– Bạn đến chơi nhà được sáng tác sau khi ông cáo quan về ở ẩn.

– Bài thơ viết theo thể thất ngôn bát cú.

– Bố cục:

Câu đầu: Giới thiệu việc bạn đến chơi nhà.

6 câu tiếp: Hoàn cảnh của nhà thơ khi bạn đến thăm nhà.

Câu cuối: Tình cảm bạn bè thắm thiết.

Đọc – hiểu văn bản

  1. Câu đầu: Giới thiệu việc bạn đến chơi nhà

– Thời gian: “đã bấy lâu nay”, có nghĩa là rất lâu rồi bạn mới ghé thăm.

– Cách xưng hô: bác, đầy thân mật và gắn bó giữa những người bạn.

– Giọng điệu: cởi mở, chân thành thể hiện thái độ hiếu khách của nhân vật trữ tình.

– Hai vế câu: sóng đôi như một lời reo vui, một lời đón khách đầy cởi mở, chân tình.

=> Câu mở đầu giống như một lời mời đầy chân tình, tự nhiên.

  1. 6 câu tiếp: Hoàn cảnh của nhà thơ khi bạn đến thăm nhà

Nhà thơ đã tạo ra một hoàn cảnh đầy éo le khi bạn đến chơi nhà:

– Trẻ thời đi vắng – không có ai để sai đi mua đồ ăn tiếp đãi bạn.

– Chợ thời xa – gợi sự xa xôi, đi chợ rất mất thời gian cũng như không có người ở nhà tiếp bạn.

ban den choi nha 04

– Còn trong nhà thì không có gì:

Ao sâu – khôn chài cá: khó mà bắt được cá để mời bạn.

Cải chửa ra cây, cà mới nụ, bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa – tất cả rau quả, cây trái trong nhà chưa thể ăn được.

Miếng trầu – ngay cả thứ quan trọng nhất (Miếng trầu là đầu câu chuyện) cũng không có.

=> Qua những hình ảnh trên, nhà thơ muốn khắc họa một cuộc sống đạm bạc, thiếu thốn về vật chất.

– Nhưng sự thiếu thốn đó không khiến cho thi sĩ buồn khổ mà còn đầy lạc quan, yêu đời: Thể hiện qua giọng điệu hài hước, hóm hỉnh.

  1. Câu cuối: Tình cảm bạn bè thắm thiết

– Bác đến chơi đây: Tuy thiếu thốn về vật chất nhưng người bạn vẫn trân trọng tình cảm, vậy là đã rất đáng quý rồi.

– “Ta với ta”:

Từ “ta” đầu tiên: nhân vật trữ tình – chủ nhà

Từ “ta” thứ hai: người bạn – khách

Từ “với” thể hiện mối quan hệ song hành, gắn bó dường như không còn khoảng cách.

=> Câu thơ khẳng định được tình cảm tri kỷ của hai người bạn cũng như tâm hồn thấu hiểu sâu sắc, không màng đến của cải vật chất.

Tổng kết

– Nội dung: Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” đã ca ngợi tình bạn chân thành, thắm thiết.

– Nghệ thuật: Thể thơ thất ngôn bát cú, ngôn ngữ và hình ảnh giản dị, giọng thơ chất phác hồn nhiên…

Soạn văn Bạn đến chơi nhà ngắn gọn

Trả lời câu hỏi

Câu 1. Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” thuộc thể thơ gì? Vì sao?

– Bài thơ thuộc thể thất ngôn bát cú.

– Vì:

Bài thơ có 8 câu, 7 chữ

Cách gieo vần: Các chữ cuối ở câu 1, 2, 3, 4 và 6 (nhà, xa, cá, gà và ta).

Phép đối: Câu 3 và câu 4 ( ao sâu nước cả – vườn rộng rào thưa, khôn chài cá – khó đuổi gà); Câu 5 và câu 6 (cải chửa ra cây – bầu vừa rụng rốn, cà mới nụ – mướp đương hoa).

Câu 2. Bài thơ được lập ý bằng cách dựng lên tình huống hoàn toàn không có gì tiếp bạn để rồi kết lại một câu: “Bác đến chơi đây, ta với ta!” nhưng thể hiện được tình bạn đậm đà thắm thiết.

Em có tán thành ý kiến trên không? Nếu không, cho biết lí do. Nếu có thì hãy làm rõ bằng cách trả lời các câu hỏi.

– Ý kiến: tán thành

– Trả lời câu hỏi

  1. Theo nội dung của câu thứ nhất, Nguyễn Khuyến phải tiếp đãi bạn:

Khi bạn lâu không đến thăm nhà, Nguyễn Khuyến phải tiếp đã cẩn thận, chu đáo.

– Nhưng qua sáu câu thơ tiếp theo thì hoàn cảnh của Nguyễn Khuyến: Trong nhà có sẵn mọi thứ nhưng hóa ra lại chẳng có thứ gì có thể đem ra tiếp khách.

– Tác dụng: Tuy rằng thiếu thốn vật chất nhưng tình cảm thì luôn sâu nặng.

– Câu thơ thứ tám nói lên tình nghĩa bạn bè thắm thiết giữa nhà thơ và người bạn.

– “ta với ta”:

Từ “ta” đầu tiên: nhân vật trữ tình – chủ nhà

Từ “ta” thứ hai: người bạn – khách

Từ “với” thể hiện mối quan hệ song hành, gắn bó dường như không còn khoảng cách.

  1. Nhận xét: Tình bạn của Nguyễn Khuyến trong bài thơ đó là sự sẻ chia, đồng cảm và không màng đến những giá trị vật chất.

ban den choi nha 05

Luyện tập

Câu 1. Ngôn ngữ ở bài Bạn đến chơi nhà có gì khác với ngôn ngữ ở đoạn thơ Sau phút chia ly đã học?

– Ngôn ngữ ở “Bạn đến chơi nhà”: mộc mạc giản dị và hóm hỉnh, hài hước.

– Ngôn ngữ ở “Sau phút chia ly”: tượng trưng, ước lệ và buồn bã, sầu thảm

Câu 2. So sánh cụm từ “ta với ta” trong Bạn đến chơi nhà và Qua Đèo Ngang:

– Giống nhau: Đều thể hiện tâm trạng của nhà thơ

– Khác nhau:

Qua Đèo Ngang: Cả hai từ “ta” đều chỉ nhà thơ, lúc này bà chỉ có một mình đối diện với chính mình, cô đơn và lẻ loi.

Bạn đến chơi nhà: Từ “ta” đầu tiên chỉ nhân vật trữ tình – chủ nhà, từ “ta” thứ hai chỉ người bạn – khách. Qua đó thể hiện tình cảm bạn bè gắn bó, tri kỷ.

Bài viết trên đã gửi đến bạn cách hướng dẫn soạn bài Bạn đến chơi nhà. Hy vọng bài viết trên có thể giúp ích được cho bạn. Bạn đến chơi nhà chính là bài thơ rất hay và ý nghĩa của nhà thơ Nguyễn Khuyến khi viết về tình bạn. Hiểu hơn về bài thơ bạn sẽ biết tình bạn thật sự quan trọng đến mức nào.

One thought on “Soạn bài Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến Ngữ văn 7

  1. Pingback: Soạn Văn 8: Soạn Bài Trường Từ Vựng đầy đủ Nhất | Lessonopoly

Trả lời